Çay tür­le­ri­nin iş­le­me ve hasat far­kı­na göre isim­len­di­ril­di­ği­ni be­lir­ten Uzman Di­ye­tis­yen Kübra Şahin, yeşil çayın diğer tür­le­re göre, an­ti­ok­si­dan mik­ta­rı­nın zen­gin ve ka­fe­in mik­ta­rı­nın düşük ol­du­ğu­nu söy­le­di.

Gün­de­lik ha­ya­tın vaz­ge­çil­mez içe­cek­le­rin­den çayın tür­le­ri hak­kın­da bil­gi­len­dir­me­ler­de bu­lu­nan Bey­kent Üni­ver­si­te­si Sağ­lık Bi­lim­le­ri Yük­se­ko­ku­lu Bes­len­me ve Di­ye­te­tik Bö­lü­mü Arş. Gör. Kübra Şahin ara­la­rın­da­ki fark­la­rı­nı da an­lat­tı. Siyah çayın, çay yap­rak­la­rı­nın ezil­me­si so­nu­cu or­ta­ya çıkan po­li­fe­nol ok­si­daz en­zi­mi­nin ka­ta­li­ze et­ti­ği ok­si­das­yon so­nu­cu oluş­tu­ğu­nu söy­le­yen Şahin, “Siyah çay üre­ti­mi sı­ra­sın­da ko­par­ma, sol­dur­ma, kı­vır­ma ve ku­rut­ma iş­lem­le­ri ya­pıl­mak­ta­dır. Sol­dur­ma iş­le­mi sı­ra­sın­da kı­vır­ma iş­le­mi için yap­rak­lar uygun hale ge­ti­ril­mek­te­dir. Kı­vır­ma iş­le­mi so­nu­cun­da yap­rak­la­rın hücre ya­pı­sı par­ça­lan­mak­ta ve fer­man­tas­yon sü­re­ci baş­la­mak­ta­dır. Tek­no­lo­jik ola­rak de­ği­şik­lik gös­te­re­bi­len üre­tim yön­tem­le­ri­ne göre siyah çayın son du­ru­mu or­ta­ya çık­mak­ta­dır” dedi.
Kübra Şahin çayın hangi kıs­mı­nın nasıl ad­lan­dır­dı­ğı­na dair ipuç­la­rı ve­re­rek, “Yeşil çay, çay bit­ki­si­nin tepe to­mur­cu­ğu ve onu takip eden iki yap­rak esa­sı­na göre hasat edil­miş taze sür­gün­le­rin­den üre­ti­len, ok­si­de ol­ma­mış bir çay çe­şi­di­dir. Beyaz çay ise, üre­tim için çay bit­ki­si­nin to­mur­cuk­la­rı, bi­rin­ci ve ikin­ci yap­rak­la­rı çok ta­zey­ken ko­pa­rı­lır; yap­rak­lar sol­du­ru­lup, dik­kat­le ayık­la­nıp, fı­rın­da ku­ru­tu­lur. Beyaz çayın rengi, yap­rak şekli ve ko­ku­su sol­dur­ma aşa­ma­sın­da or­ta­ya çıkar” ifa­de­le­ri­ni kul­lan­dı.
’’İşleme ve hasat far­kın­da göre isim­len­di­ri­li­yor’’
İşleme ve hasat fark­lı­lık­la­rı­na göre çay­la­rın siyah, yeşil ve beyaz gibi fark­lı şe­kil­de isim­len­di­ril­di­ği­ni be­lir­ten Şahin, “Yeşil çay, taze çay yap­rak­la­rı­nın ısıl işlem, kı­vır­ma ve ku­ru­tul­ma­sıy­la üre­til­mek­te iken siyah çay üre­ti­min­de sol­dur­ma, kı­vır­ma, ok­si­das­yon ve ku­rut­ma yön­tem­le­ri uy­gu­lan­mak­ta­dır.
Beyaz çay ise, çay bit­ki­si­nin sa­de­ce to­mur­cuk­la­rı­nın ve genç yap­rak­la­rı­nın kul­la­nıl­ma­sı yö­nüy­le diğer çay­lar­dan ay­rıl­mak­ta­dır” dedi.
Şahin, beyaz çayın, yeşil ve siyah çay­dan fark­lı ola­rak hiç fer­man­tas­yon iş­le­mi­ne uğ­ra­ma­dı­ğı­nın al­tı­nı çi­ze­rek söz­le­ri­ne şöyle devam etti;
“Yeşil çay, siyah çayla aynı bit­ki­den ‘Ca­mel­lia Si­nen­sis’ten elde edil­me­si­ne rağ­men; ara­la­rın­da­ki tek fark­lı­lık, iş­le­me tek­ni­ğin­den kay­nak­la­nır. Yeşil çayın yap­rak­la­rı, siyah çaya göre çok daha az işlem görür. Aynı bit­ki­den elde edi­len siyah çay için yap­rak­lar yavaş yavaş ku­ru­tu­lur, yeşil çay ise yap­rak­la­rın top­la­nır top­lan­maz kav­ru­lup hızla ku­ru­tul­ma­sı ile elde edi­lir. Siyah çay ku­ru­tu­lur­ken ok­si­jen­le tep­ki­me­ye girer, yeşil çayın ise tep­ki­me­ye gir­me­si­ne izin ve­ril­mez. Yeşil çay bit­ki­si­nin yap­rak­la­rı, taze ve yeşil ren­gi­ni kay­bet­mez.”
’’Yeşil çayın an­ti­ok­si­dan içe­ri­ği daha yük­sek’’
Yeşil çayın an­ti­ok­si­dan içe­ri­ği­nin yük­sek, ka­fe­in mik­ta­rı­nın ise daha az ol­du­ğu­na dik­kat çeken Şahin, “Beyaz çay, çok fazla tadı ve rengi yok­tur. Siyah çay ile yeşil çay ara­sın­da­ki tek fark iş­len­me­le­rin­den kay­nak­la­nan tat, renk ve aro­ma­dır.
Beyaz çayın diğer çay­la­ra göre daha pa­ha­lı ol­ma­sı­nın se­be­bi henüz açıl­ma­mış, çok taze çay yap­ra­ğı to­mur­cuk­la­rın­dan top­lan­dı­ğı için üre­ti­le­bi­lecek mik­tar azdır. Bu to­mur­cuk­la­rın elle top­lan­ma­sı ma­li­ye­ti ar­tır­mak­ta­dır” ifa­de­le­ri­ni kul­lan­dı.


Haber Merkezi